Kontrol nasıl yapılıyor?
Ücretsiz karne ChatGPT'ye "X firması hakkında ne düşünüyorsun?" diye sormuyor; o sorunun cevabı zaten içinde. Bir alıcının soracağı şeyi soruyor: bu ilçede daire için güvenilir emlakçıyı nasıl seçerim, hangi halı markaları alınır, restoran davlumbazına söndürme sistemini kim kurar. İşletme cevapta geçiyorsa, ChatGPT onu kendi getirmiş demektir.
Sektörler şunlardı: İstanbul'un bir ilçesinde konut emlakçılığı, halı ve kilim, endüstriyel yüksek devirli matkap, ticari mutfak havalandırması ve söndürme sistemi. İşletmelerin adını vermiyoruz.
ChatGPT onların yerine kimi andı?
Emlak: emlakçı değil, platform
Tek bir yerel ofisin adı geçmedi. Geçen isimler Sahibinden.com, Hepsiemlak ve Emlakjet oldu; bir de "kurumsal emlak ağlarının ilçe ofisleri" gibi tarifler. Bazı cevaplar hiç isim vermedi, yerine kontrol listesi verdi: ilanı tapu bilgisiyle karşılaştırın, şirket bilgilerini doğrulayın, mikro bölge deneyimini sorun.
Halı: ulusal markalar
Merinos, Royal Halı ve Sanat Halı beş cevabın üçünde geçti. Stepevi, Saray Halı ve Pierre Cardin Halı ikisinde. Hepsi ulusal marka ya da mağaza zinciri. Kendi atölyesi olan küçük bir üretici listeye girmedi.
Matkap: küresel üreticiler ve bir yanlış dönemeç
Makita, Milwaukee, DeWalt ve Metabo beklendiği gibi geçti. Ama "high speed drill" ifadesi ChatGPT'yi diş hekimliğine ve cerrahiye de götürdü: Dentsply Sirona, Stryker, Bien-Air. Bir kategoriyi anlatmak için kullandığımız kelime, alıcının ve AI motorunun o kategoriye bağladığı kelime olmayabiliyor.
Mutfak söndürme: sistem markaları var, kurulumcu yok
Cevaplar ANSUL, Amerex, Buckeye gibi sistem üreticilerini andı. Gerisi kategorinin tarifiydi: davlumbaz havalandırması, kanal temizliği, duman tahliyesi. Bu sistemleri sahada kuran bir firma adı geçmedi.
Bundan ne çıkıyor?
Dört sektörde de örüntü aynı. Kimse bir işletmeyi adıyla sormadığında ChatGPT listesini hakkında çok yazılmış isimlerden kuruyor: ulusal markalar, küresel üreticiler, büyük platformlar. Küçük işletme kötü olduğu için yok değil; onu bağımsız biçimde anlatan metin az olduğu için yok.
Gördüklerimizden üç pratik sonuç çıkıyor:
- Cevaptaki platform rakip değil, kapı. ChatGPT daire arayanı Sahibinden'e yönlendiriyorsa, oradaki eksiksiz ve güncel profil o cevaba girmenin yolu.
- Ne sattığınızı ve kime sattığınızı açık yazın. Tek başına "high speed drill" cerrahi diye okundu. "Metal işleme atölyeleri için CNC delme takımları" yanlış eşleşmeye daha az yer bırakır.
- Cevabın zaten andığı bir markanın kurulumunu ya da servisini yapıyorsanız bunu başkalarının okuyabileceği yerlerde yazın: sitenizde, rehber kayıtlarında, müşteri yorumlarında. Bu, adınızı ChatGPT'nin zaten kullandığı bir isme bağlar. Bu bir vaat değil, ölçülmesi gereken bir varsayım.
Neyi yapmamalı?
Tek taramaya bakıp karar vermeyin; aynı soruyu tekrar sorunca cevap değişiyor, tek karne bir fotoğraf. İşletmeniz için Wikipedia sayfası açmaya çalışmayın: Wikipedia'nın kayda değerlik şartı var ve şirketin kendi sayfasını yazması çıkar çatışması sayılıyor. Sitenize ekleyeceğiniz tek bir dosyanın ya da etiketin ChatGPT'yi sizi önermeye başlatmasını da beklemeyin.
Bu örneklemin sınırları
Bu, tek motorda (ChatGPT), tek haftada, 4 sektörden 25 cevap. Bir örüntüyü görmeye yetiyor; bütün pazar için yüzde söylemeye yetmiyor. Diğer motorlar (Gemini, Claude, Perplexity, Google AI Overviews) başka işletmeleri anabilir; ücretli planların beş motoru birden ölçmesinin sebebi de bu. Örneklem büyüdükçe bu yazıyı güncelleyeceğiz.