AI cevaplarının dayandığı kaynak türleri

Bu derste

Modül 1'de arama yapan bir asistanın birkaç sayfa seçtiğini ve cevabını bu sayfalara dayanarak yazdığını gördük. Bu modül o sayfalarla ilgili.

Bir cevapta yer sınırlıdır. Asistan çok sayıda aday sayfadan yalnız birkaçını okur, daha azını gösterir. Hangi sayfaların seçildiği, cevabın markanız hakkında ne söylediğini büyük ölçüde belirler. "Kaynak ekonomisi" derken bunu kastediyoruz: görünürlük yalnız sizin sitenizde kurulmaz. Sizden bahseden bütün sayfalar bu işe katılır.

Bu derste kaynak türlerini tanıyoruz. İkinci derste bir cevaptaki kaynakları sınıflayacağız. Üçüncü derste bu kaynaklarda dürüstçe nasıl yer alınacağını konuşacağız.

Altı kaynak türü

Türkiye'de sorulan sorularda AI cevaplarının dayandığı sayfalar çoğu zaman aşağıdaki türlerden gelir. Liste eksiksiz değildir. Motor, soru ve tarih değiştikçe kaynakların karışımı da değişir.

1. Markanın kendi sitesi

Fiyat, adres, çalışma saati, iade koşulu gibi resmî bilgiler burada bulunur. Asistan "markanın kendisi ne diyor?" sorusunun cevabını bu sayfalarda bulur.

Sizin etkiniz: tam. İçeriği siz yazarsınız.

2. Pazar yerleri

Ürün sayfaları, satıcı puanları, kullanıcı yorumları ve ürün altındaki soru-cevaplar. Fiyat, stok ve ürün karşılaştırması içeren sorularda sık görünür.

Sizin etkiniz: kısmi. Ürün ve mağaza bilgisini siz girersiniz, yorumları müşteriler yazar.

3. Şikâyet siteleri

Müşterilerin bildirdiği sorunlar ve markaların bunlara verdiği cevaplar. "Güvenilir mi?", "İade yapıyor mu?" gibi güven sorularında öne çıkabilir.

Sizin etkiniz: dolaylı. Şikâyeti siz yazmazsınız. Ama nasıl cevap verdiğiniz ve sorunu çözüp çözmediğiniz sayfada görünür.

4. Yerel haber ve sektör yayınları

Yeni şube, etkinlik, ödül, bir olay ya da sektör haberi. Bu sayfalar markanın var olduğunu ve neyle bilindiğini bağımsız bir kaynaktan anlatır.

Sizin etkiniz: dolaylı. Haber değeri taşıyan gerçek bir gelişmeyi paylaşabilirsiniz. Haberi yayıncı yazar.

5. Forumlar ve soru-cevap toplulukları

Kullanıcıların kendi deneyimleri: "Deneyen var mı?", "Hangisini aldınız?" Deneyim ve tavsiye sorularında sık görülür.

Sizin etkiniz: dolaylı. Kimliğinizi açıkça belirterek katılabilirsiniz. Konuşmayı siz yönetmezsiniz.

6. Karşılaştırma ve "en iyi" listeleri

"İstanbul'daki en iyi koşu mağazaları" gibi blog yazıları. "En iyisi hangisi?" türündeki sorularda doğrudan kaynak olabilir.

Sizin etkiniz: dolaylı. Yazara doğru bilgi verebilirsiniz. Listeye kimin gireceğine yazar karar verir.

Her tür cevaba farklı bir şey katar

Kaynak türü cevabın üç özelliğini etkiler:

• Ton. Şikâyet sitesine dayanan bir cevap sorunları öne çıkarabilir. Kendi sitenize dayanan bir cevap sizin beyanınızı aktarır.
• Güncellik. İki yıl önce yazılmış bir karşılaştırma listesi kapanmış bir şubeyi hâlâ anabilir.
• Doğruluk. Pazar yerinde güncellenmemiş bir ürün sayfası artık geçerli olmayan bir fiyatı taşıyabilir.

Aşağıdaki iki cevap temsilîdir. "Acme Spor" kurgusal bir markadır. Soru bu ders için yazılmıştır, cevaplar da gerçek bir ölçümden alınmamıştır.

Soru: Kadıköy'de koşu ayakkabısı için güvenilir bir mağaza önerir misin?

Cevap 1: Acme Spor, Moda'daki mağazasında basış analizi yapıyor ve 30 gün içinde iade kabul ettiğini belirtiyor. Kaynaklar: acmespor.example/iade, bir yerel haber sitesi

Cevap 2: Acme Spor bölgede bilinen bir mağaza. Ancak bir şikâyet sitesinde iade sürecinin uzadığını anlatan yorumlar var. Kaynaklar: bir şikâyet sitesi sayfası, bir forum başlığı

Marka da soru da aynı, ama ortaya iki farklı tablo çıkıyor. Fark, cevabın dayandığı kaynaklardan geliyor. Hangisinin daha sık çıktığını tek bir cevaptan bilemezsiniz. Bunun için Modül 2'de gördüğümüz gibi tekrarlı ölçüm gerekir.

Soru türü ve kaynak türü

Hangi sorunun hangi kaynağı getirdiğine dair kesin bir kural yayımlanmaz. Yine de şu eşleşmeler başlangıç için makul bir beklentidir:

• Fiyat ve ürün soruları: pazar yerleri ve kendi siteniz.
• Güven ve sorun soruları: şikâyet siteleri ve forumlar.
• "En iyisi hangisi?" soruları: karşılaştırma listeleri ve forumlar.
• Adres, saat, iade gibi resmî bilgiler: kendi siteniz ve yerel kaynaklar.

Bunları kural gibi değil, kendi ölçümünüzde sınayacağınız varsayımlar gibi kullanın. İkinci derste bunu nasıl yapacağınızı göreceğiz.

Göremediğimiz kısım

Motorun gösterdiği kaynaklar, değerlendirdiği bütün sayfalar değildir. Sağlayıcılar okuyup göstermedikleri sayfaları paylaşmaz. Bazı motorlar hiç kaynak göstermez, bazı cevaplar da kaynaksız gelir. Görebildiğimiz tek şey görünen kanıttır. Ayrıntı için: Citation kanıtı, Ölçtüğümüzü iddia etmediğimiz şeyler.

Özet

• Bir cevapta yer sınırlıdır. Hangi kaynakların seçildiği, markanız hakkında ne söylendiğini belirler.
• Sık görülen altı tür var: kendi siteniz, pazar yerleri, şikâyet siteleri, yerel haber ve sektör yayınları, forumlar, karşılaştırma listeleri.
• Tam olarak yönettiğiniz tek kaynak kendi sitenizdir. Diğerlerini dolaylı olarak etkilersiniz.
• Kaynak türü cevabın tonunu, güncelliğini ve doğruluğunu etkiler.
• Soru türüyle kaynak türü arasındaki eşleşmeler kural değildir. Ölçerek sınanacak varsayımlardır.
• Motorun göstermediği kaynakları bilemeyiz.