Ölçülmedi, AI cevabı yok, reddetti ve %0

Ölçülmedi, AI cevabı yok, reddetti ve %0 neden ayrı durumlardır? Payda kuralı, kapsam ve kısmi SOV, temsilî bir örnekle.

Öğrenme hedefleri

Bir motor denemesinin dört durumunu ayırır: cevaplandı, AI cevabı yok (NO_AI_ANSWER), reddetti (REFUSED), ölçülmedi.
"AI cevabı yok", "reddetti" ve "ölçülmedi" durumlarının neden %0 sayılmadığını açıklar.
Ölçülmüş %0 ile ölçülmemiş SOV'u ayırır.
Kapsamın (coverage) ve kısmi SOV'un ne anlama geldiğini bilir.

Bu derste

Bir soruyu bir AI motoruna sorduğunuzda her zaman kullanılabilir bir cevap gelmez. Bazen motor hiç AI cevabı üretmez, bazen cevap vermeyi reddeder, bazen de teknik bir sorun ölçümü engeller.

Bu durumları %0 diye saymak, ölçümün en yaygın ve en pahalı hatasıdır. Bu derste nedenini görüyoruz.

Dört durum

Her motor denemesi şu dört durumdan yalnız birini alır:

Durum	Anlamı	Ölçüldü mü?	Cevaba dayalı metriklerin paydasına girer mi?
Cevaplandı	Kullanılabilir bir AI cevabı geldi.	Evet	Evet
AI cevabı yok (NO_AI_ANSWER)	İstek başarılı ama motor AI cevabı üretmedi. Örnek: Google o aramada AI Overview göstermedi.	Evet	Hayır
Reddetti (REFUSED)	Motor çalışıyordu ama cevap vermeyi reddetti.	Evet	Hayır
Ölçülmedi	Sağlayıcı hatası, zaman aşımı veya teknik arıza ölçümü engelledi.	Hayır	Hayır

Kural tek cümle: Cevaba dayalı metriklerin paydasına yalnız cevaplanan yanıtlar girer. Diğer durumlar %0 sayılmaz.

Neden sıfır değil

%0 bir sonuçtur. "Soruldu, cevap geldi, cevapta yoktunuz" demektir. SOV'da %0 için ayrıca en az bir rakibin anılmış olması gerekir.

Diğer üç durumda ise değerlendirilecek bir cevap yoktur:

AI cevabı yok: Ortada AI cevabı yok ki markanız içinde olsun ya da olmasın. Google'ın bir aramada AI Overview göstermemesi, sizin görünmez olduğunuzu söylemez.
Reddetti: Motor o soruya cevap vermedi. Bu, motorun davranışı hakkında bir bilgidir, markanız hakkında değil.
Ölçülmedi: Ölçüm hiç gerçekleşmedi. Bilmediğimiz bir şeyi sıfır diye yazamayız.

Bunları sıfır saymak, görünürlüğünüzü gerçekte olduğundan düşük gösterir. Daha kötüsü, teknik bir arızayı "görünürlük düştü" diye okutur.

Çalışılmış örnek (temsilî)

Kurgusal marka, kurgusal sayılar.

Acme Spor için bir ölçüm penceresinde 10 deneme yapılıyor:

6 deneme cevaplandı; Acme Spor bunların 3'ünde geçiyor.
2 denemede AI cevabı yok: Google o aramalarda AI Overview göstermedi.
1 denemede motor reddetti.
1 deneme ölçülmedi: sağlayıcı zaman aşımına düştü.

Doğru hesap: Keşif Görünürlüğü = 3 ÷ 6 = %50

Yanlış hesap: 3 ÷ 10 = %30. Bu yöntem, cevap gelmeyen 4 denemeyi "Acme Spor yoktu" diye saymış olur. Gerçekte o 4 denemede bakılacak bir cevap yoktu.

Bir adım ileri gidelim: Aynı hafta sağlayıcı arızası yüzünden 10 denemenin hiçbiri ölçülemeseydi, doğru gösterim "ölçülmedi" olurdu. %0 yazmak, bir altyapı sorununu marka sorunu gibi gösterirdi.

Ölçülmüş %0 ve ölçülmemiş SOV

SOV için de aynı ayrım geçerlidir.

SOV ölçülmüş %0'dır, eğer geçerli cevaplar döndüyse, rakip kümesi tanımlıysa ve cevaplarda rakipler anıldığı hâlde siz hiç anılmadıysanız.

Temsilî örnek: Acme Spor 0, Rakip A 7, Rakip B 5. SOV = 0 ÷ (0 + 7 + 5) = 0 ÷ 12 = %0. Bu gerçek bir sonuçtur ve üzerinde çalışılması gereken bir uyarıdır.

SOV ölçülmemiştir ve sayı gösterilmez, eğer:

rakip kümesi tanımlı değilse,
hiç geçerli cevap dönmediyse,
ya da cevaplarda ne siz ne de onaylı rakipleriniz hiç anılmadıysa (0/0),
ya da yeterli motor sağlıklı ölçülemediyse (aşağıda).

Bu durumda ekranda %0 değil, "ölçülmedi" görürsünüz. Karşılaştırma yapılacak bir evren yokken bir sayı uydurulmaz.

Kapsam ve kısmi SOV

Başarısız denemeler gizlenmez; kapsam (coverage) rakamlarında görünür. Böylece bir boşluk varsa onu görürsünüz.

Kapsam her motor için ayrı değerlendirilir. Bir motor, o hafta planlanan sorularının en az %95'i ölçüldüyse sağlıklı sayılır. Burada "ölçüldü" demek, deneme cevaplandı, AI cevabı yok veya reddetti durumlarından birini aldı demektir. Ölçülmedi durumu kapsamı düşürür.

Haftalık SOV'un gösterimi sağlıklı motor sayısına bağlıdır:

5/5 motor sağlıklı: SOV tamdır.
3 veya 4 motor sağlıklı: SOV kısmi olarak, motor sayısıyla birlikte gösterilir (örneğin "kısmi · 4/5 motor").
3'ten az motor sağlıklı: O hafta SOV gösterilmez.

Bir motordaki arıza, yeterli sağlıklı motor kaldıkça bütün ölçümü boşa çıkarmaz. Ama kısmi bir SOV'u tam bir SOV gibi okumamak gerekir.

Grafiklerde boşluk

Bir hafta ölçülemediyse, trend grafiğinde o hafta sıfıra düşen bir nokta olarak değil, bir boşluk olarak görünmelidir. "Geçen hafta %0'a düştük, bu hafta toparlandık" yorumu, çoğu zaman ölçülmeyen bir haftanın sıfır sanılmasından doğar.

Resmî kurallar: geçersiz cevap sıfır değildir ve SOV ne zaman ölçülür.

Özet

Her deneme tek bir durum alır: cevaplandı, AI cevabı yok (NO_AI_ANSWER), reddetti (REFUSED) veya ölçülmedi.
Paydaya yalnız cevaplananlar girer; diğer durumlar %0 sayılmaz. Temsilî örnek: 3 ÷ 6 = %50, 3 ÷ 10 değil.
Ölçülmüş %0 gerçek bir sonuçtur: cevap geldi, rakipler anıldı, siz anılmadınız.
Rakip kümesi yoksa, geçerli cevap yoksa, cevaplarda kimse anılmadıysa (0/0) veya yeterli motor sağlıklı değilse SOV "ölçülmedi" olarak gösterilir.
Motor sağlığı eşiği %95'tir; 5/5 tam, 3–4/5 kısmi, 3'ten az gösterilmez.