Sunucudan okunabilir içerik ve yapısal veri

Sayfanızdaki önemli bilgi tarayıcıya gerçekten ulaşıyor mu? Sunucudan gelen içeriği kontrol etmeyi ve eksik schema.org yapısal verisini bulmayı öğrenin.

Öğrenme hedefleri

Bir sayfanın önemli bilgisinin sunucudan gelen HTML'de olup olmadığını kontrol eder.
Bir sayfada JSON-LD yapısal verisinin olup olmadığını tespit eder.
Yapısal verinin ne işe yaradığını ve neyi garanti etmediğini açıklar.

Bu derste

Erişim açık olsa bile tarayıcı sayfada önemli bilgiyi bulamayabilir. Bu derste iki şeye bakıyoruz. Birincisi, sayfanızdaki bilginin sunucudan gelen içerikte olup olmadığı. İkincisi, makinelerin marka bilgisini tutarlı okumasına yardım eden yapısal veri.

Tarayıcı sayfanızda ne görür?

Siz bir sayfayı açtığınızda tarayıcınız (Chrome, Safari) önce sunucudan gelen HTML'i alır. Sonra sayfadaki JavaScript'i çalıştırır. Bazı sitelerde fiyat, adres ya da iade koşulu gibi bilgiler ancak bu ikinci adımda ekrana gelir.

Bir AI tarayıcısı bu ikinci adımı her zaman yapmayabilir. Google, Arama için JavaScript'i işlediğini belgeliyor. AI sağlayıcılarının belgeleri ise tarayıcılarının JavaScript çalıştırıp çalıştırmadığını Ekim 2026 itibarıyla genellikle açıkça söylemiyor. Güvenli yol, önemli bilginin sunucudan gelen HTML'de zaten bulunmasıdır.

Üç yolla kontrol

1. Sayfa kaynağını görüntüleyin. Sayfayı açın ve kaynağı görüntüleyin (Windows'ta Ctrl+U, Mac'te Cmd+Option+U). Açılan pencerede Ctrl+F ya da Cmd+F ile önemli bir ifadeyi arayın: fiyat, adres, "30 gün iade". Bulamıyorsanız bilgi sunucudan gelmiyor olabilir.

2. JavaScript'i kapatıp açın. Tarayıcı ayarlarından JavaScript'i geçici olarak kapatın ve sayfayı yenileyin. Önemli bilgi kayboluyorsa JavaScript'e bağlıdır.

3. Teknik ekipten kontrol isteyin. Bir geliştirici bunu komut satırından tek satırla kontrol edebilir:

curl -s https://acmespor.example/iade | grep "30 gün"

Çıktı boşsa ifade sunucudan gelen HTML'de yoktur.

Örnek (temsilî)

Acme Spor kurgusal bir markadır. Sayfalar örnek olarak verilmiştir.

acmespor.example/magazalar: Kaynakta üç mağazanın adresi ve çalışma saatleri düz metin olarak görünüyor. Sorun yok.
acmespor.example/iade: Kaynakta yalnız <div id="root"></div> var. İade koşulları JavaScript ile sonradan yükleniyor. Tarayıcı bu bilgiyi göremeyebilir.
acmespor.example/kampanyalar: İndirim oranı yalnız bir görselin içinde yazılı. Metin olarak yazılmayan bilgi güvenilir biçimde okunmayabilir.

Teknik ekibe iletilecek not (taslak):

İade ve kampanya sayfalarındaki ana bilgiler (iade süresi, koşullar, indirim oranı) sunucudan gelen HTML'de metin olarak yer almalı. Sayfa sunucu tarafında oluşturulabilir ya da önceden üretilebilir. Ya da en azından bu bilgiler ilk HTML'e eklenebilir. Görseldeki metin ayrıca sayfada yazılı olarak da bulunmalı.

Bir not: Akordeon ya da sekme içindeki metin HTML'de bulunuyorsa okunabilir. Sorun, tıklandığında sunucudan ayrıca yüklenen metindir.

Yapısal veri: makineler için etiket

Yapısal veri, sayfadaki bilgiyi makinelerin okuyacağı bir biçimde etiketler. En yaygın biçim, schema.org kelime dağarcığıyla yazılmış JSON-LD'dir. Sayfanın HTML'inde <script type="application/ld+json"> ile başlayan bir blok olarak durur.

Marka siteleri için sık kullanılan türler şunlar:

Organization: markanın adı, adresi, logosu, resmî sosyal hesapları.
LocalBusiness ve alt türleri (örneğin Store): şube adresi ve çalışma saatleri.
Product: ürün adı, açıklaması, fiyatı.
WebSite: sitenin adı ve adresi.

Eksikliği nasıl tespit edersiniz?

Sayfa kaynağında application/ld+json ifadesini arayın. Hiç sonuç yoksa sayfada JSON-LD yoktur.
Google'ın Zengin Sonuçlar Testi ya da Schema.org doğrulayıcısı (validator.schema.org) ile sayfayı kontrol edin. Bu araçlar hangi türlerin bulunduğunu ve hataları gösterir.
JSON-LD JavaScript ile sonradan ekleniyorsa yukarıdaki sorun burada da geçerlidir. Kaynakta görünüp görünmediğine bakın.

Taslak (temsilî)

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "Organization",
  "name": "Acme Spor",
  "url": "https://acmespor.example",
  "logo": "https://acmespor.example/logo.png",
  "sameAs": [
    "https://sosyal.example/acmespor"
  ]
}
</script>

Bu bir örnektir. Kendi markanızın gerçek bilgileriyle doldurun. Buradaki bilgiler sayfada görünen bilgilerle ve marka bilgi kartınızdaki (Modül 5) bilgilerle aynı olmalıdır.

Yapısal veri neyi garanti etmez?

Google, AI Overviews ve AI Mode'da görünmek için özel bir schema.org yapısal verisi eklemeniz gerekmediğini açıkça yazıyor. Yapısal veri tek başına bir görünürlük anahtarı değildir.

Yaptığı iş daha sınırlıdır: markanın adı, adresi ve logosu gibi temel bilgileri makinelerin tek ve tutarlı bir biçimde okumasını kolaylaştırır. Bu yüzden yararı büyük ölçüde doğruluğuna bağlıdır. Sayfada 30 gün yazarken yapısal veride 14 gün yazıyorsa yarardan çok kafa karışıklığı üretir. Görünmeyen ya da sayfayla çelişen bilgiyi yapısal veriye koymayın.

Özet

Önemli bilgi (fiyat, adres, iade koşulu) sunucudan gelen HTML'de metin olarak bulunmalıdır.
Kontrol için sayfa kaynağını görüntüleyin, JavaScript'i kapatıp deneyin ya da teknik ekipten tek satırlık bir kontrol isteyin.
Görseldeki ve sonradan yüklenen metin güvenilir biçimde okunmayabilir.
Yapısal veri (JSON-LD, schema.org) marka bilgisini makineler için etiketler. Eksikliğini sayfa kaynağında ya da doğrulama araçlarıyla bulabilirsiniz.
Google, AI özellikleri için özel yapısal veri gerekmediğini söylüyor. Yapısal veri garanti değildir ve yararı doğruluğuna bağlıdır.